Tıxaclar stress və aqresiyaya, dolayı yolla da qəzalara səbəb olur – PSİXOLOQDAN AÇIQLAMA - FOTO

Böyük şəhərlərdə, xüsusilə də Bakı kimi metropolislərdə tıxac problemi demək olar ki, hər gün minlərlə sürücünün və sərnişinin qarşılaşdığı reallıqdır. Səhər saatlarında işə, axşam saatlarında isə evə tələsən insanlar uzun müddət hərəkətsiz yolda qalmaq məcburiyyətində qalırlar. 

Bu cür hallarda yaranan gecikmələr təkcə fiziki olaraq bir nöqtədən digərinə çatmağın uzanması deyil, eyni zamanda insanların gündəlik fəaliyyətlərinə, əhval-ruhiyyəsinə və ümumi psixoloji vəziyyətinə ciddi təsir göstərir.

Uzun müddət tıxacda qalmaq insanlarda aqressivlik, səbirsizlik, əsəb pozuntuları kimi hallar yarada bilər. Davamlı avtomobil səsi, siqnallar və yolda vaxt itkisi insanların gün ərzindəki enerjisini azaldır, diqqət dağınıqlığına və ümumi yorğunluğa səbəb olur. Üstəlik, tıxac səbəbindən işə gecikən və ya planlarını həyata keçirə bilməyən insanlar özlərini gün boyu narahat hiss edə bilirlər.

Tıxacda saatlarla vaxt keçirmək insanın psixologiyasına necə təsir edir? Bu vəziyyət yalnız yol itkisi deyil, həm də stress və yorğunluq yaradırmı?

Mövzu ilə bağlı psixoloq Aygül Məlikova Avtosfer.az-a açıqlamasında bildirib ki, biz insanların sosial və emosional vəziyyətini nəzərə alsaq, insanlar gün ərzində elə gərgin və aqressiv ola bilirlər ki, bir də bunun üstünə tıxac gələndə həmin yorğun və stresli anlarında əlavə əsəb keçirirlər:

“Çünki istər evə, istərsə də gedəcəkləri yerə çataraq həmin günün gərginliyini atmaq istəyirlər. Amma tıxaclar buna müəyyən mənada imkan vermir. Bunun səbəbi isə kifayət qədər gərgin bir mühitin yaranması və komforta çata bilməməyin insana əlavə bir gərginlik yaratmasıdır.

Əgər gün ərzində iş yerində rəhbərlik tərəfindən də sıxışdırılıbsa, tıxacda da özünü sıxılmış vəziyyətdə görür və bu, onun gərginlik ehtimalını bir qədər də artırır. Təbii ki, bunun üçün alternativ variantlar var. Məsələn, iş yerinə yaxın yaşamaq və ya daha rahat və komfortlu şərait yaratmaq kimi”.

Psixoloq əlavə edib ki, bu şəraiti yarada bilməmək həm maddi, həm də mənəvi baxımdan insanı daha çox sıxır və bu da onu bir növ “sıxılmış psixologiya”ya salır:
“Bu səbəbdən tıxacda kifayət qədər zaman keçirmək onların psixoloji durumuna bir qədər də mənfi təsir göstərir. Sürücülərin bir çoxunda tıxaclarda yaranan psxiloji amillər, stress və aqresiya sonradan bəzilərinin qəza törətməsinə gətirib çıxarır”.

Eltac Zülfüqaroğlu