Bazarda saxta kərə yağı xaosu: AQTA təhlükəli markaların adlarını kimdən gizlədir?

Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) ölkənin kərə yağı bazarında apardığı plandankənar yoxlamalar zamanı kütləvi qanunsuzluqlar, etiketləmə fırıldaqları və istehlakçıları birbaşa aldadan saxta məlumatlar aşkar etməsi ölkənin qida sektorunda növbəti böyük qalmaqalın əsasını qoyub. Qurumun şöbə müdiri Validə Sadıxovanın 6 aylıq yekun hesabatında bazarda kərə yağı adı altında satılan bəzi məhsullarda ciddi qüsurların olduğunu rəsmən etiraf etməsi ana və uşaq sağlamlığı, eləcə də ümumi əhalinin qidalanma təhlükəsizliyi baxımından ciddi həyəcan siqnalıdır. Lakin rəsmi qurumun bu təhlükəli yağların adlarını, istehsalçı şirkətləri və markaları ictimaiyyətdən gizlətməsi, "qanunvericiliyə uyğun tədbirlər görülür" kimi ümumi cümlələrlə kifayətlənməsi cəmiyyətdə böyük etiraz və şübhə dalğası yaradıb. Bu gizlilik fonunda vətəndaşların hər gün bilmədən həmin zəhərli və saxta yağları süfrələrinə qoymağa davam etməsi istehlakçı hüquqlarının rəsmi səviyyədə pozulması qənaətini gücləndirir.

Məsələ ilə bağlı danışan qida eksperti Şamil Seyidov qeyd edib ki, dövlət yoxlamaları zamanı tapılan qüsurlu qidaların markalarının gizli saxlanılması qanunsuz fəaliyyətlə məşğul olan sahibkarlara dolayı yolla şərait yaratmaq deməkdir: "Əgər rəsmi bir dövlət agentliyi laborator analizlər əsasında hansısa kərə yağının saxta olduğunu, tərkibinə bitki və ya marqarin yağları qatılaraq əhaliyə təmiz heyvani yağ kimi sırındığını aşkar edirsə, həmin markaların adları dərhal qara siyahıya salınaraq xalqa elan olunmalıdır. İctimaiyyətdən bu adların gizlədilməsi 'sahibkarın hüquqlarını qorumaq' bəhanəsi ilə əsaslandırıla bilməz, çünki xalqın sağlamlığı hər hansı bir işbazın kommersiya marağından qat-qat üstündür. Bu gizlilik siyasəti istehlakçı hüquqlarını tamamilə heçə saymaqdır. Vətəndaş market rəfinə yaxınlaşanda hansı yağın zəhər, hansının təmiz məhsul olduğunu bilmirsə, deməli, qida zəncirində şəffaflıq tamamilə sıfıra enib və bu durum daxili bazarda saxtakarlığın daha da genişnməsinə rəvac verir".

Onun sözlərinə görə, AQTA-nın cəza və ifşa mexanizmini tam açıq şəkildə yürütməməsi həm qanunlara olan etimadı sarsıdır, həm də dürüst işləyən yerli istehsalçıları da kölgə altında qoyur: "Kərə yağının etiketində həqiqətin gizlədilməsi sadəcə inzibati xəta deyil, bu, birbaşa olaraq əhalinin genofonduna qarşı yönəlmiş iqtisadi və bioloji cinayətdir.

Mağazalarda ucuz qiymətə təmiz kərə yağı adı ilə satılan transmilli və yerli marqarin qarışıqları insanlarda ürək-damar, xərçəng və qaraciyər xəstəliklərini sürətlə artırır.

Agentlik bu adları gizlətməklə həmin cinayətə bais olan şirkətləri cəmiyyətin qınağından və rəqabət itkisindən qorumuş olur. Əgər məqsəd həqiqətən də istehlakçıların hüquqlarını qorumaq və sahibkarları qanuna tabe etməkdirsə, yoxlamaların nəticəsi şəffaf şəkildə, şirkətlərin adları, partiya nömrələri ilə birgə mətbuata sızdırılmalıdır. Yalnız kütləvi ifşa və ağır cərimələr tətbiq edildiyi təqdirdə qida mafiyası geri çəkiləcək, əks halda rəflərdəki bu ölüm saçan yağ ssenarisi illərlə dəyişmədən davam edəcəkdir"./nocomment.az