Sürücüsüz avtomobillər bu ildən Avropaya gəlir – Hansı qaydalar dəyişdiriləcək? - ARAŞDIRMA

“Nvidia” şirkətinin avtomobil texnologiyaları üzrə vitse-prezidenti Əli Kani Avropada avtonom nəqliyyat vasitələri texnologiyalarının inkişaf perspektivləri ilə bağlı açıqlama verib.

Avtosfer.az xəbər verir ki, “Euronews Next”ə müsahibəsində Kani bildirib ki, avtonom sistemlər bu il artıq Avropa bazarına daxil ola bilər. Onun sözlərinə görə, daha yüksək inkişaf mərhələsində olan, müəyyən şərtlər altında insan müdaxiləsi olmadan hərəkət edə bilən 4-cü səviyyəli sürücüsüz nəqliyyat vasitələrinin isə 2027-ci ildə yollarda istifadəyə verilməsi gözlənilir.

Qeyd edilib ki, “Nvidia” öz avtomobilini istehsal etmək əvəzinə, robotaksi şirkətlərinin istifadə edə və inkişaf etdirə biləcəyi muxtar sürücülük üçün “kəşfiyyat təbəqəsi” adlandırılan proqram təminatı hazırlayır. Şirkət bu yanaşma ilə süni intellektin həm performansı artıran, həm də xərcləri azaldan əsas sürətləndirici rolunu önə çıxarır.

Bununla yanaşı, Avropanın muxtar nəqliyyat vasitələrinin nə vaxt və hansı şərtlərlə real yol hərəkətinə buraxılacağı baxımından kritik mərhələdə olduğu vurğulanır.
Əli Kaninin sözlərinə görə, prosesin sürəti əsasən tənzimləyici qaydalardan asılıdır. O bildirib ki, sürücünün ətraf mühiti izləməyə davam etdiyi, lakin avtomobilin sükan, əyləc və sürətlənməni özünün idarə etdiyi 2+ səviyyəli sistemlər bu ilin sonuna qədər Avropada daha geniş şəkildə yayıla bilər. Kani əlavə edib ki, müəyyən şərtlər daxilində tam avtonom işləyən 4-cü səviyyəli nəqliyyat vasitələrinin 2027-ci ilə qədər istifadəyə hazır olması real görünür.

Hazırda London da daxil olmaqla Avropanın bir sıra böyük şəhərlərində sürücüsüz nəqliyyat vasitələri ilə bağlı sınaqlar elan edilib. Lakin bu texnologiyaların tam şəkildə təsdiqlənməsi onların real yol şəraitində göstərdiyi performansdan asılı olacaq. Məlumata görə, 2-ci səviyyəli sistemlər artıq Avropada icazəlidir, 3-cü səviyyəli sistemlər isə yalnız nəzarətli sürücülük şəraitində təsdiq olunur. Bununla belə, müxtəlif ölkələrdə qaydaların fərqli olması prosesdə əlavə çətinliklər yaradır.

Bu həftə Almaniyanın “Handelsblatt” qəzetinin yaydığı məlumata əsasən, “Mercedes-Benz” Avropa və ABŞ-də “gözləri yummuş” avtonom sürüş funksiyası kimi təqdim edilən “Drive Pilot” sisteminin istifadəsini dayandırmaq qərarına gəlib. Eyni zamanda, “Nvidia” öz texnologiyasının “Lucid”, “Uber” və “Nuro” şirkətlərinin yaratdığı yeni robotaksi alyansında istifadə olunacağını açıqlayıb. “Mercedes-Benz” isə “Nvidia” ilə əməkdaşlıq çərçivəsində hazırlanmış yeni qabaqcıl sürücü yardım sistemini bu rübdə ABŞ-da istifadəyə verəcəyini, texnologiyanın ilin ikinci rübündə Avropa və Asiya bazarlarına çatdırılmasının planlaşdırıldığını bildirib.

Əli Kani muxtar nəqliyyat vasitələrinin qarşısında duran əsas maneələrdən birinin təhlükəsizlik məsələsi olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, “Nvidia” qlobal miqyasda vahid süni intellekt modelindən istifadə etməklə yanaşı, hər bir ölkənin yol hərəkəti qaydalarına uyğunlaşdırılmış təhlükəsizlik yanaşmasını tətbiq edir. Şirkət müxtəlif sensorlar dəstindən, süni intellekt modeli ilə paralel işləyən ayrıca “təhlükəsizlik qoruyucusu” sistemindən istifadə etməklə qəzaların qarşısını almağı hədəfləyir.

Bildirilib ki, “Nvidia”nın “Drive AV” proqram təminatı “Mercedes-Benz CLA” modelində Avropa Yeni Avtomobil Qiymətləndirmə Proqramı (Euro NCAP) tərəfindən beşulduzlu təhlükəsizlik reytinqi alıb. Kani qeyd edib ki, qarşıdakı 5–10 ilin ən böyük çətinliklərindən biri əvvəlcədən proqnozlaşdırılması çətin olan “uzun növbə ssenariləri” olacaq. O, buna misal olaraq dekabr ayında San-Fransiskoda svetoforların nasazlığı səbəbindən “Waymo” robotaksilərinin saatlarla hərəkətsiz qalmasını göstərib.

Kaninin sözlərinə görə, Avropa yollarında avtonom nəqliyyat vasitələri üçün genişmiqyaslı infrastruktur dəyişikliyinə ciddi ehtiyac yoxdur. Lakin kənd yerlərində müəyyən problemlər yarana bilər. Xüsusilə çiyin zolaqları olmayan dar kənd yollarında sürücüsüz avtomobillərin təhlükəsiz şəkildə dayanmasının çətinlik törədə biləcəyi qeyd olunub. Buna baxmayaraq, Kani avtonom sürüş texnologiyalarının insan səhvlərini və yorğunluğu aradan qaldıraraq yol hərəkətinin təhlükəsizliyini əhəmiyyətli dərəcədə artıra biləcəyini vurğulayıb.

O, həmçinin sürücüsüz nəqliyyat vasitələrinin şəhərsalma planlamasına təsir göstərə biləcəyini bildirərək, bu texnologiyaların dayanacaq yerlərinə olan ehtiyacı azalda biləcəyini və şəhərlərin insanlar üçün yenidən dizayn edilməsinə şərait yarada biləcəyini qeyd edib.

Eltac Zülfüqaroğlu