Gələcəyin müharibələrində insanlar yalnız fiqur olacaq? - Süni intellekt özünü silahlandırır

Təhlükəsizlik paradiqmaları cəbhə xətlərindən metropol mərkəzlərinə qədər geniş bir sahədə radikal transformasiya yaşayır. Yorğunluq hiss etməyən, psixoloji təzyiqə məruz qalmayan və əmrləri yüksək dəqiqliklə icra edən mexaniki sistemlər qlobal güclərin müdafiə və təhlükəsizlik strategiyalarının mərkəzinə çevrilib.

Avtosfer.az "Qaynarinfo"ya istinadən xəbər verir ki, xüsusilə Ukraynadakı münaqişə zonaları və Çinin texnologiya laboratoriyalarından sızan məlumatlar, otonom sistemlərin artıq köməkçi rolundan çıxaraq əsas icraedici gücə çevrildiyini göstərir. Emosional qərar mexanizmlərindən uzaq bu yeni nəsil sistemlər müharibə və ictimai asayiş əməliyyatlarının qaydalarını yenidən formalaşdırır.

Ukrayna müdafiə sənayesində rəqəmsal transformasiyanı daha da irəli apararaq 2026-cı ilin ilk yarısı tamamlanmadan cəbhəyə 25 min robotik vahid yerləşdirəcəyini açıqlayıb. Müdafiə naziri Mixaylo Fedorovun təqdim etdiyi vizyona görə, gələcəkdə logistik əməliyyatların böyük hissəsi insan müdaxiləsi olmadan süni intellekt sistemləri tərəfindən idarə olunacaq.

Bölgədəki dinamika ölkədə fəaliyyət göstərən 280-dən çox yerli texnologiya şirkətinin insansız həllər hazırlaması ilə böyük bir sənaye sahəsinə çevrilib. Son dövrdə baş verdiyi bildirilən və tamamilə robotlardan ibarət bir dəstənin düşmən mövqelərini ələ keçirdiyi əməliyyat bu sistemlərin potensialını nümayiş etdirib. İnsan itkilərini azaltmağı hədəfləyən bu texnologiyalar logistikadan birbaşa döyüş əməliyyatlarına qədər bir çox sahədə əsgərlərin yerini almağa başlayır.

Ətraflı
Hərbi texnologiyaların mülki sahəyə təsiri isə Çin üzərindən özünü göstərir. Çin Xalq Silahlı Polisi ictimai hərəkətliliyi nəzarətdə saxlamaq məqsədilə tamamilə robotlardan ibarət çevik qüvvə sistemlərini sınaqdan keçirir.

Hazırlanan ssenarilərdə kəşfiyyat dronları, pilotsuz zirehli texnikalar və robot itlər sinxron şəkildə işləyərək kütlələri analiz edir. Süni intellekt sistemləri yüz tanıma texnologiyası ilə kütlə içindəki yönləndirici şəxsləri müəyyən edir, robot sistemlər isə tor atıcılar və elektroşok cihazları ilə müdaxilə edir. Bu prosesdə insan rolu yalnız nəzarət funksiyası ilə məhdudlaşır, əməliyyatlar isə əsasən alqoritmlərin idarəsinə verilir.

Çinin bu simulyasiyaları həyata keçirdiyi "Yeni Şəhər” adlı qapalı ərazinin coğrafi baxımdan Taybeyə bənzəməsi beynəlxalq müşahidəçilər arasında müzakirələrə səbəb olub.

Alqoritmlərin sürətinin həlledici olduğu bir gələcək formalaşarkən, otonom sistemlərin etik sərhədləri və insan faktorunun rolu qlobal gündəmin əsas mövzularından biri olaraq qalır.