Gələcəyin sərnişin təyyarələri belə görünəcək: Qanadlar qatlanacaq

"Airbus" şirkətinin "Wing of Tomorrow" ("Sabahın qanadı") proqramı yeni mərhələyə qədəm qoyub.

"Farnborough" Beynəlxalq Aviasiya Sərgisində təqdim olunan layihə gələcək sərnişin təyyarələri üçün daha uzun və daha səmərəli qanadların hazırlanmasını nəzərdə tutur.

Layihənin ən diqqətçəkən xüsusiyyəti qanad uclarının qatlanan konstruksiyaya malik olmasıdır. Bu həll sayəsində təyyarələr mövcud hava limanlarının infrastrukturuna uyğunlaşa biləcək.

Uzun qanadlar niyə vacibdir?

Planerlərin uzun və nazik qanadları onların daha səmərəli uçmasına imkan verir. Qanad uzandıqca hava müqaviməti azalır, qaldırıcı qüvvə artır və nəticədə daha az enerji sərf olunur.

Eyni prinsip sərnişin təyyarələrinə də aiddir. Daha uzun qanadlar yanacaq sərfiyyatını və karbon emissiyalarını azaltmağa kömək edir.

Problem hava limanlarında yaranır

Müasir hava limanları müəyyən qanad açıqlığına malik təyyarələr üçün layihələndirilib. Məsələn, "Airbus A320" və "Boeing 737" tipli bir keçidli sərnişin təyyarələrinin qanad açıqlığı təxminən 36 metrdir.

"Airbus"un hazırladığı yeni qanadlar isə bu ölçünü aşır. Şirkət sınaqlarda istifadə etdiyi "A321neo" modelində hər iki tərəfdə təxminən 5 metr daha uzun qanadları yoxlayır. Bu isə təyyarənin standart dayanacaq yerlərinə və taksi yollarına yerləşməsini çətinləşdirir.

Həll yolu – qatlanan qanadlar

"Airbus" hava limanlarını yenidən qurmaq əvəzinə fərqli yanaşma seçib. Şirkət təyyarə yerdə olarkən qanad uclarının qatlanmasını planlaşdırır. Beləliklə, təyyarə park zamanı daha az yer tutacaq, havada isə uzun qanadların verdiyi aerodinamik üstünlüklərdən istifadə edəcək.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu sistem sadəcə menteşə əlavə etməkdən ibarət deyil. Qatlanma mexanizmi qanadın balansına, çəkisinə və aerodinamik xüsusiyyətlərinə birbaşa təsir göstərdiyindən onun etibarlı işləməsi üçün genişmiqyaslı sınaqlar aparılır.

Uçuş sınaqları başlayır

"Airbus" qatlanan qanad sistemi tam hazır olana qədər gözləməyəcək. Şirkət qarşıdakı üç il ərzində qatlanma mexanizmi olmayan, lakin eyni aerodinamik xüsusiyyətlərə malik sınaq qanadları ilə uçuşlar həyata keçirərək məlumat toplayacaq.

Toplanan nəticələr gələcək nəsil bir keçidli sərnişin təyyarələrinin layihələndirilməsində istifadə olunacaq.

Şirkət nümayəndələrinin sözlərinə görə, yeni qanad konstruksiyası yanacaq sərfiyyatını və karbon emissiyalarını ikirəqəmli faiz göstəriciləri qədər azaltmaq potensialına malikdir. Bu sınaqlar daha uzun qanadların üstünlüklərini real uçuş şəraitində təsdiqləməyə xidmət edəcək./demokrat.az