Lyukları son 60 ildə niyə premium sinif maşınlara quraşdırılır? - ARAŞDIRMA

Avtomobillərdə geniş yayılmış elementlərdən biri olan lyukların yaranma tarixi və funksiyası maraqlı inkişaf mərhələlərindən keçib.

Avtosfer.az xəbər verir ki, avtomobil lyukları (“sunroof”) ilk olaraq estetik məqsədlərdən daha çox praktiki ehtiyaclar nəticəsində ortaya çıxıb. Avtomobil sənayesinin ilk dövrlərində, xüsusilə XX əsrin əvvəllərində nəqliyyat vasitələrində kondisioner sistemi mövcud deyildi. Bu səbəbdən sürücülər və sərnişinlər üçün əlavə hava axını yaratmaq vacib idi və lyuklar məhz bu ehtiyacı qarşılamaq üçün istifadə olunurdu.

Tarixi mənbələrə görə, ilk lyuk tipli konstruksiyalar 1930-cu illərdə Avropada istehsal olunan avtomobillərdə tətbiq olunmağa başlayıb. Bu sistemlər əsasən metal və ya qatlanan materiallardan hazırlanırdı və mexaniki üsulla açılıb-bağlanırdı. Daha sonra isə Almaniyada fəaliyyət göstərən “Golde” şirkəti tərəfindən müasir lyuk sistemlərinin inkişafına mühüm töhfə verilib. Şirkət sürüşərək açılan metal lyukların istehsalını genişləndirərək bu texnologiyanı kütləvi istehsala gətirib.

1960–1970-ci illərdə avtomobil istehsalçıları lyukları artıq komfort və prestij elementi kimi təqdim etməyə başladılar. Bu dövrdə lyuklar xüsusilə premium seqment avtomobillərdə daha çox istifadə olunurdu. Sonrakı mərhələdə texnologiyanın inkişafı ilə elektriklə idarə olunan və şüşədən hazırlanan panoramik lyuklar istehsal olunmağa başladı.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, lyukların əsas funksiyaları təkcə əlavə hava axını ilə məhdudlaşmır. Onlar salonun daha işıqlı olmasına, səs-küyün müəyyən səviyyədə azaldılmasına və sürüş zamanı daha rahat mühitin yaradılmasına kömək edir. Eyni zamanda, bəzi sürücülər üçün lyuk açıq hava hissi yaratdığı üçün sürüş təcrübəsini daha xoş edir.

Bu gün avtomobil bazarında lyuklar müxtəlif formalarda təqdim olunur: klassik açılıb-bağlanan modellər, sürüşən şüşə lyuklar və tam panoramik dam sistemləri. Müasir texnologiyalar sayəsində bu sistemlər daha təhlükəsiz, izolyasiyalı və funksional hala gətirilib.
Beləliklə, ilkin mərhələdə sadə havalandırma məqsədilə yaranan lyuklar zamanla avtomobillərdə həm komfort, həm də dizayn baxımından vacib elementlərdən birinə çevrilib.

Eltac Zülfüqaroğlu