İran ABŞ ilə müharibəyə başlasa, Rusiya və Çin ona dəstək olacaq? – Politoloq AÇIQLADI

İranın ABŞ ilə mümkün hərbi gərginliyi fonunda Rusiya və Çinlə birgə keçirdiyi hərbi təlimlər müzakirələrə səbəb olub. 

Avtosfer.az xəbər verir ki, politoloq Elxan Şahinoğlu hesab edir ki, bu manevrlər daha çox siyasi mesaj xarakteri daşıyır.

Ekspertin sözlərinə görə, İran Oman körfəzi və Hind okeanının şimalında Rusiya və Çinlə birlikdə hər il keçirilən “Dəniz təhlükəsizlik kəməri” adlı hərbi təlimlər təşkil edir. Məqsəd mümkün ABŞ hücumu ehtimalını azaltmaqdır. Lakin Vaşinqton bu təlimləri ciddi təhlükə kimi qiymətləndirmir. ABŞ-nin siyasi dairələrində belə bir qənaət var ki, İrana qarşı hərbi əməliyyat başlasa, nə Rusiya, nə də Çin birbaşa müharibəyə qoşulacaq, maksimum halda müharibə əleyhinə bəyanatlarla kifayətlənəcəklər.

Şahinoğlu bildirir ki, Moskva və Pekinin hazırda fərqli prioritetləri var. Vladimir Putin rəhbərlik etdiyi Rusiya hərbi və diplomatik resurslarını əsasən Ukrayna istiqamətinə yönəldib və Kremlin İranı müdafiə edəcək imkanları məhduddur. Digər tərəfdən, Çin lideri Xi Jinping ölkə daxilində, xüsusilə ordu rəhbərliyində genişmiqyaslı antikorrupsiya və intizam araşdırmaları aparır.

Qərb mediasının məlumatına görə, Çin Xalq Azadlıq Ordusunda yüksək rütbəli generallara qarşı istintaq tədbirləri davam edir. Bu proses nəticəsində Mərkəzi Hərbi Komitədə ciddi dəyişikliklər baş verib və operativ komandanlığın böyük hissəsi birbaşa Si Cinpinin nəzarətinə keçib. Politoloqun fikrincə, bu vəziyyət Pekinin diqqətini daxili sabitliyə yönəldib.

Bununla yanaşı, Çin nüvə potensialını artırmaqda davam edir. Vaşinqton nüvə silahlarının azaldılması ilə bağlı mümkün yeni sazişə Çinin də qoşulmasını istəyir, lakin Pekin bu tələbi qəbul etmir. CNN telekanalının kəşfiyyat mənbələrinə istinadən yaydığı xəbərə görə, Çin yeni nəsil nüvə silahının sınaqlarını həyata keçirib. Bildirilir ki, bu addım ölkənin nüvə arsenalını daha müasir və texnoloji baxımdan inkişaf etmiş səviyyəyə çatdırmaq məqsədi daşıyır.

Elxan Şahinoğlu hesab edir ki, Pekinin strateji hədəfi nüvə potensialına görə ABŞ və Rusiya ilə eyni səviyyəyə çatmaqdır. Bununla belə, mövcud reallıq göstərir ki, Çin və Rusiya İran ətrafında mümkün hərbi eskalasiyada birbaşa iştirakdan çəkinə bilər.

Eltac Zülfüqaroğlu