Səhər 08:00-da işə, yaxud dərsə niyə getməliyik? – ARAŞDIRMA - FOTO

Səhər saat 7-8 radələrində yuxudan oyanmaq, işə və ya təhsil müəssisələrinə tələsik yola düşmək. Bəs nə üçün insanlar uzun illərdir günün bu qədər erkən saatlarında fəaliyyətə başlayır?

Bu sual həm sosial şəbəkələrdə, həm də ekspert dairələrində tez-tez müzakirə olunur.

Avtosfer.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirir ki, bu sistemin formalaşması tarixi və bioloji faktorlara əsaslanır.

Sənaye inqilabı dövründə fabriklərdə iş gününün erkən başlaması zərurəti yaranmışdı. Günəş işığından maksimum yararlanmaq və iş saatlarını tənzimləmək üçün gün tezdən fəaliyyətə başlamaq normal hal almışdı. Bu sistem zamanla məktəblər və digər sahələrə də sirayət edib.

Bioloji tərəfdən isə səhər saatlarında insan bədənində oyanıqlığı artıran kortizol və serotonin hormonları daha fəal olur. Bu, insanların məhsuldarlığını artırır və işə uyğunlaşmanı asanlaşdırır. Lakin son araşdırmalar göstərir ki, xüsusilə yeniyetmələrin bioloji ritmi daha gec oyanmağa uyğundur.

Təhsil və sosial sahədə standartlaşdırılmış vaxtın üstünlükləri də var.

Məktəblərin və iş yerlərinin eyni vaxtda başlaması nəqliyyatın təşkili, xidmət sahələrinin koordinasiyası və sosial həyatın ritminin qorunması baxımından zəruri hesab olunur. Eyni zamanda, məktəblərdə səhər saatlarından başlanan dərslər uşaqlarda intizam və vaxt idarəçiliyi kimi vərdişlərin formalaşmasına xidmət edir.
Lakin bu sistemin müasir dövrdə yenilənməsi də gündəmdədir.

Bir sıra ölkələrdə məktəb dərslərinin daha gec başlaması təklif olunur. Bununla həm uşaqların yuxu rejimi qorunur, həm də zehni performanslarının artacağı düşünülür.
Hazırkı sistemin dəyişdirilib-dəyişdirilməməsi isə gələcəkdə aparılacaq tədqiqatlar və təcrübələr əsasında müəyyən ediləcək.

Eltac Zülfüqaroğlu