İnterneti həqiqətən kim icad edib? - "Google"un gizlətdiyi qaranlıq tarix

Bir çox insan internetin "Google" tərəfindən icad edildiyini və ya şirkətin onun yaranmasında əsas rol oynadığını düşünür. Əslində isə "Google" ilk texnoloji inkişaflardan onilliklər sonra meydana çıxıb. Avtosfer.az xəbər verir ki, internetin başlanğıcı 1960-cı illərin sonlarına təsadüf edir. Həmin dövrdə ABŞ Müdafiə Nazirliyi ARPANET layihəsini yaratmışdı. Layihənin məqsədi hərbi münaqişə şəraitində belə elmi mərkəzlər arasında dayanıqlı rabitəni təmin etmək idi.

İnkişaf işləri bir neçə universitetin mühəndis və alimləri tərəfindən aparılırdı. Onların arasında Leonard Kleinrok, Vinton Serf və Robert Kan da var idi. Məhz Serf və Kan müasir internetin əsasını təşkil edən TCP/IP protokollarını hazırlamışdılar. Bu texnologiyalar kompüterlərə tipindən və yerləşdiyi məkandan asılı olmayaraq məlumat mübadiləsi aparmağa imkan verdi.

"Google" isə yalnız 1998-ci ildə yaradılıb. Şirkət axtarış sistemi hazırlasa da, şəbəkənin fundamental texnologiyalarının formalaşmasında iştirak etməyib. Mütəxəssislər bildirirlər ki, “Google”un gizli rolu” ilə bağlı mif şirkətin böyük populyarlığı səbəbindən yaranıb. İnsanlar internetlə bağlı bir çox şeyi avtomatik olaraq bu şirkətlə əlaqələndirirlər.

Əslində isə internet onlarla tədqiqat qrupunun birgə əməyinin nəticəsidir. Bu, bir korporasiyanın işi deyil, kollektiv əmək olub. Şəbəkənin bəzi elementləri özəl şirkətlərdə hazırlansa da, əsas protokollar universitetlərdə yaradılmış və dövlət tərəfindən maliyyələşdirilmişdi. Nəticələr isə hamı üçün açıq idi.

Texnologiya tarixçiləri qeyd edir ki, internet açıq sistem kimi düşünülmüşdü. Bu isə onun qapalı korporativ şəbəkələrdən daha sürətli inkişaf etməsinə şərait yaratdı. "Google" internetin populyarlaşmasında böyük rol oynasa da, onun yaradılmasında iştirak etməyib. Şirkətin hazırladığı axtarış alqoritmləri şəbəkədən istifadəni xeyli rahatlaşdırdı, lakin əsas prinsiplər ondan çox əvvəl mövcud idi.

“Qaranlıq tarix” barədə miflər əsasən texniki detalları bilməməkdən yaranır. İnsanlara onlarla institut və laboratoriyanı təsəvvür etməkdənsə, hər şeyi bir şirkətlə əlaqələndirmək daha asan görünür. Ekspertlər hesab edir ki, real faktları bilmək vacibdir. Bu faktlar göstərir ki, internet gizli korporativ layihələrin deyil, alimlərin əməkdaşlığının məhsuludur. İnsanlar onun tarixi haqqında nə qədər çox məlumatlı olsalar, fərziyyələrə bir o qədər az yer qalır. İnternet kölgədə deyil, universitet laboratoriyalarında və elmi mərkəzlərdə doğulub.(Lent.az)