İyuldan sentyabra qədər... çox isti olacaq – XƏBƏRDARLIQ

İyul və sentyabr ayları arasında dünya yeni tarixi yüksək temperatur hədlərini müəyyən edəcək həddindən artıq isti dalğası ilə üzləşə bilər. Avtosfer.az-ın Lent.az-a istinadən məlumatına görə, iqlimşünaslar xəbərdarlıq edirlər ki, 2026-cı ilin yayında planetdə güclü El-Niño iqlim fenomeni yarana və bu, potensial olaraq dünyanın hava şəraitinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərə bilər. NOAA İqlim proqnozlaşdırma mərkəzinin məlumatına görə, iyun və avqust ayları arasında mövcud soyuq fazadan isti fazaya keçid ehtimalı təxminən 62 faiz olaraq qiymətləndirilir. Belə dəyişiklik genişmiqyaslı temperatur dalğalanmalarına və iqlim proseslərində qeyri-sabitliyə səbəb ola bilər.

La-Nina sona çatır və El-Ninoya mümkün keçid

Sakit okean səthinin temperaturunun normadan ən azı 0,5°C aşağı olduğu La-Ninanın soyuq fazası hazırda başa çatmaqdadır. Əgər bu temperaturlar orta səviyyədən 0,5°C yuxarı qalxarsa və davam edərsə, El-Ninoya keçid rəsmi olaraq qeydə alınacaq.

Gücləndirilmiş ssenari riski

AccuWeather mütəxəssisləri daha ekstremal ssenarini - "super El-Niño"nu istisna etmirlər. Bu halda, okean temperaturu anomaliyası normadan 2°C-dən çox ola bilər. Noyabr ayında qasırğa mövsümünün sonuna qədər belə bir ssenarinin baş vermə ehtimalı təxminən 15 faiz olaraq qiymətləndirilir.

Dünyanın avasına təsiri

El-Nino adətən Atlantik okeanında qasırğa aktivliyini azaldır, eyni zamanda quruda əhəmiyyətli iqlim dəyişikliklərinə səbəb olur. Bu hadisələr yağıntıların miqdarını dəyişdirə, bəzi bölgələrdə quraqlığı gücləndirə və digərlərində daşqınlara səbəb ola bilər.

2023-2024-cü illərdə baş verən əvvəlki El-Nino dövrü 2024-cü ilin tarixdə ən isti il kimi tanınmasına səbəb olan amillərdən biri olub.

İqlim fonu təsiri gücləndirir

Alimlər vurğulayırlar ki, təbii okean dalğalanmaları uzunmüddətli insan fəaliyyəti nəticəsində baş verən qlobal istiləşmə ilə üst-üstə düşür. Nəticədə, hətta normal iqlim fazaları da keçmişdəkindən daha çox özünü göstərə bilər.

Əgər antropogen istiləşmənin artması və mümkün "super El-Nino" üst-üstə düşərsə, bu, yeni temperatur rekordlarının və dünyada ekstremal hava hadisələrinin artması riskini yaradır.